Skip to main content

स्टेटिक जीके: कला और संस्कृति भाग

स्टेटिक जीके: कला और संस्कृति भाग -1


भारत के सांस्कृतिक नृत्य




नृत्य

राज्य

प्रसिद्ध व्यक्तित्व

भरतनाट्यम

तमिलनाडु

रुकमणी देवी अरुन्दले, कृष्णमूर्ति, शोवना नारायण सोनल मानसिंह, वैजयन्तिमाला, T बालकृष्ण, पद्मा सुब्रमनियन

कत्थक

उत्तर-प्रदेश

बिरजू महाराज, शोवना नारायण

कुचिपुड़ी

आंध्र-प्रदेश

मल्लिका साराभाई, यामिनी कृष्णमूर्ति, T बालसरस्वती, रागिनी देवी, G, सरला, रजा रेड्डी

कथकली

केरल

मुकुंदा राजा, कोप्पन नायर, गोपीनाथ कृषण

ओडिसी

उडीसा

गुरु मायाधर राउत, केलुचरण मोहपत्रा

मणिपुरी

मणिपुर

झावर सिस्टर्स, रीटा देवी

सत्त्रिया

असम

अन्वेसा महंता

मोहिनियात्ता

केरल

कल्याणी अम्मा, शांता राव

लोक नृत्य


आन्ध्र-प्रदेश


कुचिपुड़ी, कोलात्तम

अरुणाचल प्रदेश

बार्दो छम

असम

बिहू नृत्य, झूमर नाच

झारखण्ड

कर्मा/मुंडा

छत्तीसगढ़

पंथी, राउत नाच, गौर मारिया, देखनी नृत्य

गोवा

कोली, दशावतार, देखनी, ढालो, घोड़ेमोद्नी, रोमता मेल, दिव्ल्यां नाच (लैम्प नृत्य)

गुजरात

गरबा, रास, टिप्पणी नृत्य

हिमाचल प्रदेश

किन्नौरी नाती

हरियाणा

सांग, झूमर, तीज, फाग, धमाल

कर्नाटक

यक्शागना, बयालाता

केरल

मोहिनियत्तम, कथकली, कूदियात्तम, थिरायात्तम, थिताम्बू न्रिथम, अरवान्मुत्तु, पदयानी

मध्य-प्रदेश

जवारा, मांच, ग्रिदा, तेर्तली, फुल्पति नृत्य, मटकी नृत्य

महाराष्ट्र

लावनी, तमाशा, दांगी, पावरी नाच, पोवादास, कोली, दिंडी

मणिपुर

थांग ता, ढोल चोलोम

मिजोरम

चेरव नृत्य

नागालैंड

चंग लो या सुआ लुआ

उडीसा

घुमुरा नृत्य, रुक मर नचा(व चाऊ नृत्य), गोटी पुआ, नेन्सी, ओडीसी, बाघ नाच या बाघ नृत्य, दल्खई, धाप, घुमर

पंजाब

भांगड़ा, गिद्ध, झूमर, कार्थी, लुदी

राजस्थान

घूमर, कालबेलिया, भवाई, कच्छी घोड़ी

सिक्किम

सिंघी छम

तमिलनाडु

 

भरतनाट्यम, कामंदी या कमान पंदिगाई, देवारात्तम, कुम्मी, कोलात्तम, करागत्तम या करागम, मईल अत्तम या मयूर नृत्य

पाम्पू आत्तम या सर्प नृत्य

त्रिपुरा

होजगिरी

पश्चिम बंगाल

गंभीरा, नेन्सी, अलकाप, दोमनी, चाउ

घराने


नाम

स्थान

प्रवर्तक

ग्वालियर

ग्वालियर

नन्थन खान

आगरा

आगरा

हजिसुजन खान

रंगीला

आगरा

फैयाज़ खान

जयपुर अत्रोली

जयपुर

अल्लादिया खान

किरण

अवध

अब्दुल वाहिद खान

मार्शल आर्ट




गतका

पंजाब

पैका

उडीसा

थांग ता

मणिपुर

कलारियापटटू

केरल

प्रसिद्ध संगीत संसाधन एवं उनके प्रतिपादक


सितार

Pt. रविशंकर, उस्ताद विलायत खान, शुजात खान, अनुष्का शंकर

तबला

उस्ताद शफात अहमद खान, जाकिर हुसैन, लतीफ़ खान, अल्लाह रखा खान

बांसुरी

पन्नालाल घोष, हरी प्रसाद चौरसिया

सरोद

उस्ताद अमजद अली खान, उस्ताद अली अकबर खान, शरण रानी

शहनाई

उस्ताद बिस्मिल्लाह खान, दयाशंकर

वायलिन

डॉ. श्रीमति N. राजन, L. सुब्रमनियम

वीणा

S. बालचरण, गोपाल कृषण, असद अली

संतूर

Pt. शिव कुमार शर्मा, तरुण भट्टाचार्य

सारंगी

उस्ताद बेंदू खान

गिटार

विश्व मोहन भट्ट

 


शुक्रिया




Comments

Popular posts from this blog